Bu sayfada
Gözümüzün iç yüzeyini kaplayan retina (sinir) tabakası, devasa ve kusursuz bir anatomik ağdır. Yüzyıllar boyunca göz doktorları, bu devasa yapıyı incelemek için bir odanın içine anahtar deliğinden bakmaya benzeyen, kısıtlı görüş açılarına sahip standart mercekler ve cihazlar kullanmışlardır. Ancak sinsi ilerleyen göz hastalıkları ve körlüğe neden olan yırtıklar, genellikle o "anahtar deliğinden" görülemeyen, retinanın en uzak köşelerinde (periferinde) başlar. Tıbbi görüntüleme teknolojilerden Geniş Açılı Retina Görüntüleme (Ultrawide-Field Imaging) sistemleri, gözün ulaşılamaz kabul edilen en ücra köşelerini bile saniyeler içinde tek bir fotoğrafa sığdırarak teşhiste yeni bir çağ başlatmıştır.
Geniş Açılı Retina Görüntüleme Nedir?
Geleneksel göz dibi kameraları (Fundus kameraları) ve standart muayene yöntemleri, tek bir seferde retinanın merkezindeki sadece 30 ila 45 derecelik dar bir alanı görüntüleyebilir. Bu da retinanın toplam alanının yalnızca %15'ine denk gelir. Geri kalan %85'lik kısım, hekimin gözlem yeteneğine ve hastanın gözünü farklı yönlere çevirmesine bağlı olarak parça parça incelenmeye çalışılır.
Dünyaca ünlü Optos gibi teknolojiler kullanılarak kliniğimizde gerçekleştirilen Geniş Açılı Retina Görüntüleme yöntemi ise, özel olarak tasarlanmış elipsoid aynalar ve tarayıcı lazer sistemleri kullanır. Bu teknoloji sayesinde, tek bir flaş patlaması ve sadece yarım saniyelik bir süre içerisinde, retinanın %200 derecelik (yaklaşık %82'sini kapsayan) devasa panoramik bir haritası çıkarılır. Görme merkezi (makula), optik sinir ve retinanın en uç (periferik) sınırları aynı anda, yüksek çözünürlüklü dijital bir ekrana yansıtılır.
Geleneksel Yöntemlerden Farkı: Damlasız Muayene Konforu
Klasik bir göz dibi muayenesi öncesinde, hastanın göz bebeğini büyütmek (dilate etmek) için özel damlalar damlatılır. Hasta damlanın etki etmesi için 30-40 dakika bekler. İşlem bittikten sonra ise hastanın göz bebeği saatlerce küçülmez; hasta güneşe veya ışığa bakamaz, okuma yapamaz ve dünyayı 4 ila 6 saat boyunca bulanık görür.
Geniş Açılı Retina Görüntüleme sisteminde ise göz bebeğini büyüten bu damlalara (çoğu vakada) kesinlikle ihtiyaç duyulmaz. Cihaz, göz bebeği en küçük (2 mm) halindeyken bile, lazer ışınlarını göz bebeğinden geçirerek retinanın panoramik fotoğrafını çekebilir. Hasta cihazın önüne oturur, saniyelik bir ışık görür ve anında ayağa kalkıp hiçbir bulanıklık yaşamadan günlük hayatına devam eder.
Hangi Hastalıkların Erken Teşhisinde Hayati Rol Oynar?
Bu panoramik haritalama teknolojisi, özellikle retinanın uç kısımlarında sinsi bir şekilde başlayan ve merkezi görmeyi tehdit edene kadar hiçbir belirti vermeyen hastalıkların yakalanmasında büyük önem taşır.
1. Retina Yırtıkları ve Retina Dekolmanı: Retina yırtıkları genellikle gözün en uzak, çevresel (perifer) kısımlarında oluşur. Eğer erken fark edilmezse, yırtıktan sızan sıvı retinayı yerinden ayırır (dekolman) ve hasta saniyeler içinde kör olabilir. Geniş açılı kamera, standart muayenede gözden kaçabilecek en ufak çevresel yırtıkları, delikleri ve incelmeleri (Latis dejenerasyonları) tek karede yakalar. Tespit edilen yırtık, anında "Argon Lazer" ile lehimlenerek büyük bir ameliyatın (Vitrektomi) önüne geçilir.
2. Diyabetik Retinopati (Şeker Hastalığı Kanamaları): Şeker hastalığına bağlı olarak retinada oluşan kanamalar ve oksijensiz (iskemik) alanlar sadece merkezde değil, genellikle periferik bölgelerde yoğunlaşır. Geniş açılı sistemler, şekere bağlı oluşan bu sinsi kılcal damar kanamalarını haritalandırarak, hangi bölgelere lazer tedavisi yapılması gerektiğini milimetrik olarak hekime gösterir.
3. Göz İçi Tümörleri (Melanom ve Nevüsler): Gözün içinde gelişen kötü huylu tümörler (Koroid Melanomu) veya iyi huylu benler (Nevüs), genellikle retinanın uzak köşelerinde sessizce büyürler. Geniş açılı haritalama, bu kitleleri anında tespit eder ve dijital olarak arşivleyerek büyüme hızlarının yıllar içinde milimetrik olarak takip edilmesini sağlar.
4. Damar Tıkanıklıkları ve Üveit Takibi: Göz içi iltihaplanmaları (Üveit) ve periferik damar tıkanıklıkları, panoramik harita sayesinde tek bir ekranda bütüncül olarak değerlendirilir.
Sıkça sorulan sorular
Geniş Açılı Retina kamerasının standart göz muayenelerinden farkı ve avantajı nedir?
Göz doktorlarının kullandığı standart muayene mercekleri, retinanın (sinir tabakasının) sadece tam karşısındaki %15'lik çok dar bir alanı görebilir. Geri kalan uç köşeleri görmek zordur. Kliniğimizdeki Geniş Açılı Retina teknolojisi ise tek bir flaşla sadece yarım saniyede retinanın %82'sini (panoramik 200 derece) haritalandırır. Körlüğe neden olan sinsi yırtıklar veya diyabet kanamaları genellikle o ulaşılamayan uç kısımlarda (periferde) oluşur. Bu cihazla hiçbir hastalık gözden kaçamaz.
Çekim öncesi göz bebeğimi damla ile büyütecek misiniz? Gün boyu bulanık mı göreceğim?
Geniş açılı retina görüntülemede çoğu hastada göz bebeğini büyüten damlalara ihtiyaç duyulmaz. Cihaz, göz bebeği küçükken bile retinanın geniş bir alanının panoramik fotoğrafını çekebilir. Bu nedenle çekimden sonra genellikle bulanık görme yaşanmaz.
Aniden gözümde uçuşan siyah noktalar veya ışık çakmaları başladı. Acil tarama yaptırabilir miyim?
Uçuşan noktalar ve ışık çakmaları retina yırtığının habercisi olabilir ve acil değerlendirme gerektirir. Geniş açılı kamerayla retinanın çevre kısımları taranır. Yırtık tespit edilirse, çoğu zaman ameliyata gerek kalmadan argon lazer ile yırtığın çevresi sınırlandırılır.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize başvurunuz.
